AI dla prawników, najlepsze narzędzia AI dla kancelarii prawnej i ich ceny

Najlepsze AI dla prawników, czyli trzy klasy narzędzi

Pytanie „jakie AI dla prawnika” ma trzy różne odpowiedzi, bo na rynku działają trzy klasy narzędzi o innym źródle wiedzy. Kancelaria, która kupi nie tę klasę, płaci za odpowiedzi, których nie może użyć w piśmie.

Pierwsza klasa to systemy informacji prawnej z czatem AI. LEX Expert AI odpowiada na podstawie zasobów LEX: aktów prawnych, orzecznictwa, komentarzy i monografii, a nie treści z internetu. Najtańszy wariant LEX Flex z Expert AI kosztuje od około 107 zł netto miesięcznie, ale w podstawowej wersji ma limit kilkunastu zapytań do czatu w miesiącu, więc do codziennej pracy potrzebny jest wyższy pakiet. To wybór dla prawnika, który i tak płaci za system informacji prawnej i chce szybciej przeszukiwać to, co już ma.

Druga klasa to asystenci do pracy na dokumentach klienta. Gaius-Lex i LexTool czytają umowy, akta i skany, przygotowują analizy i projekty pism, mają anonimizację i hosting w Europejskim Obszarze Gospodarczym. Rozliczają się limitami: Gaius-Lex w jednostkach zwanych Lexami (300 w planie Lite, 3 500 w Standard), LexTool w stronach A4 i projektach miesięcznie. Trzecia klasa to modele ogólne w planie firmowym: ChatGPT Business, Claude Team, Gemini w Google Workspace. Są najtańsze na stanowisko i najlepsze do korespondencji, tłumaczeń i streszczeń, ale nie mają polskiej bazy orzeczeń, więc każda sygnatura z ich odpowiedzi wymaga sprawdzenia w źródle. Szerzej o planach piszemy na stronie ChatGPT Business dla firm.

Sztuczna inteligencja dla prawników a tajemnica zawodowa

Tajemnica adwokacka i radcowska nie zakazuje korzystania z AI, ale przenosi na prawnika obowiązek sprawdzenia, gdzie trafiają dane klienta. Krajowa Rada Radców Prawnych przyjęła w 2025 roku 22 rekomendacje dotyczące korzystania z narzędzi AI, od wyboru narzędzia przez RODO po sytuacje, w których trzeba poinformować klienta. Naczelna Rada Adwokacka w czerwcu 2026 roku dodała do Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej paragraf 23e: adwokat może korzystać z AI pomocniczo, nie musi co do zasady odrębnie informować klienta, ale na jego żądanie wskazuje używane narzędzia i cel ich użycia.

W praktyce przed zakupem sprawdzasz cztery rzeczy. Czy dostawca w umowie wyklucza trenowanie modeli na twoich danych. Gdzie dane są przechowywane i przetwarzane, najlepiej w EOG. Czy podpisuje umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych. Kto po stronie dostawcy ma dostęp do treści i na jak długo są przechowywane. Prywatne konta w bezpłatnych lub indywidualnych planach modeli ogólnych nie spełniają zwykle tych warunków bez dodatkowych ustawień, dlatego nie powinny obsługiwać spraw klientów.

Do tego dochodzi AI Act. Od 2 lutego 2025 roku obowiązuje art. 4, czyli obowiązek zapewnienia kompetencji w zakresie AI osobom, które z niej korzystają, także w kancelarii. Terminy i obowiązki zebraliśmy na stronie AI Act w polskiej firmie, a o transferze danych poza EOG piszemy we wpisie o RODO i sztucznej inteligencji.

AI prawnik nie istnieje, istnieje prawnik z dobrym narzędziem

Hasło „AI prawnik” obiecuje coś, czego żadne narzędzie nie robi: nie przejmuje odpowiedzialności za poradę ani za pismo. Najczęstszy błąd kancelarii to wdrożenie narzędzia bez zasad weryfikacji, a potem pismo z sygnaturą wyroku, który nie istnieje. Sądy w kilku krajach nakładały już za to kary na pełnomocników, a w Polsce odpowiedzialność dyscyplinarna jest oczywista.

Dlatego w dobrze wdrożonej kancelarii AI ma przypisane zadania i poziom kontroli. Streszczenie akt sprawdza aplikant, projekt pisma sprawdza prowadzący sprawę, a każda przywołana sygnatura i przepis są otwierane w źródle przed wysłaniem. Taki podział zapisuje się w krótkiej polityce korzystania z AI, a zespół przechodzi szkolenie na materiałach kancelarii. Program takiego szkolenia opisujemy na stronie szkolenia AI dla firm.

Ile kosztuje AI w kancelarii prawnej

Koszt ma dwie części: abonament narzędzia i pracę nad tym, żeby zespół korzystał z niego bezpiecznie. Abonament na jednego prawnika w rozliczeniu rocznym wynosi od około 900 zł netto rocznie w ChatGPT Business do około 9 000 zł netto w najwyższym pakiecie LexTool. Pełne zestawienie jest w tabeli poniżej, a dokładny rachunek dla kancelarii pięcioosobowej liczymy we wpisie ChatGPT dla prawników, cena planu i alternatywy.

Druga część to wdrożenie. Mała kancelaria zwykle kupuje narzędzie z półki i potrzebuje tylko polityki AI, ustawień kont i szkolenia, co wykonawca robi w kilka dni. Większa kancelaria albo dział prawny potrzebuje więcej: połączenia z repozytorium dokumentów (Google Drive, SharePoint, system do zarządzania sprawami), własnej bazy wzorców, automatycznego obiegu projektów umów, a czasem modelu uruchomionego na własnym sprzęcie. Gaius-Lex oferuje taki wariant jako Vault, w którym model i dokumenty zostają w serwerowni organizacji. Ogólne widełki cen wdrożeń AI zebraliśmy we wpisie ile kosztuje wdrożenie AI w firmie.

Jak wybrać wykonawcę wdrożenia AI w kancelarii

Wykonawca wdrożenia w kancelarii musi rozumieć tajemnicę zawodową lepiej niż przeciętny klient biznesowy. Zanim podpiszesz umowę, zadaj mu te pytania.

• Gdzie będą przetwarzane dokumenty klientów i czy dostanę to na piśmie w umowie powierzenia?
• Czy wykonawca lub jego podwykonawcy będą mieli wgląd w treść akt podczas konfiguracji i testów? Jeśli tak, na jakich zasadach poufności?
• Na jakich dokumentach będą prowadzone testy: na zanonimizowanych kopiach czy na prawdziwych sprawach?
• Jak kancelaria wyłączy dostęp byłemu pracownikowi i usunie jego historię rozmów z narzędziem?
• Kto przygotuje politykę korzystania z AI i szkolenie zespołu, zgodnie z rekomendacjami samorządu i art. 4 AI Act?
• Co się dzieje z danymi po zakończeniu umowy z dostawcą narzędzia i w jakim formacie je odzyskam?